Συναισθηματικό φαγητό: Αιτίες, Συνέπειες, Αντιμετώπιση

Τι είναι το συναισθηματικό φαγητό και γιατί ακούμε τόσο συχνά αυτόν τον όρο σήμερα; Είναι διατροφική διαταραχή; Είναι μια επικίνδυνη συνήθεια; Και τελικά πώς αντιμετωπίζεται;

Σ’ αυτό το άρθρο θα απαντήσουμε σε όλα τα βασικά ερωτήματα γύρω από το συναισθηματικό φαγητό και θα δώσουμε ρεαλιστικές λύσεις για κάθε άνθρωπο που θέλει να το αντιμετωπίσει, χωρίς στερήσεις και ακραίες δίαιτες. 

Τι είναι το συναισθηματικό φαγητό;

Στη βιβλιογραφία περιγράφεται παραδοσιακά ως τάση για υπερφαγία σε απάντηση σε αρνητικά συναισθήματα.

Με απλά λόγια: τρως συναισθηματικά όταν τρως όχι για να καλύψεις τη βιολογική σου πείνα, αλλά για να διαχειριστείς ένα συναίσθημα.

“Είναι Σάββατο βράδυ και είμαι μόνη στο σπίτι. Βαριέμαι, νιώθω μοναξιά και ζηλεύω που όλοι είναι έξω. Το φαγητό είναι παρέα και παρηγοριά”. 

Έτσι το φαγητό γίνεται εργαλείο ρύθμισης και το καταναλώνεις σε μεγαλύτερη ποσότητα από αυτή που το σώμα σου χρειάζεται. Αν σου δίνει έστω και για λίγο ανακούφιση, ο εγκέφαλος το μαθαίνει και το ξαναζητά σε παρόμοιες καταστάσεις. 

Το συναισθηματικό φαγητό είναι διατροφική διαταραχή;

Όχι. Το συναισθηματικό φαγητό δεν είναι από μόνο του διάγνωση. Είναι μια συμπεριφορά, ένα μοτίβο, που μπορεί να βιώνεις περιστασιακά και να μην είναι πρόβλημα.

Όταν, όμως, αυτή η συμπεριφορά παγειώνεται, γίνεται συχνή, έντονη, με κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας φαγητού και απώλεια ελέγχου, τότε πλησιάζει κλινικά προβλήματα όπως η Διαταραχή Επεισοδιακής Υπερφαγίας (BED). 

Συναισθηματικό φαγητό και βουλιμία. Πώς συνδέονται;

Η βουλιμία έχει ως βασικό χαρακτηριστικό τα επεισόδια υπερφαγίας σε συνδυασμό με αντισταθμιστικές συμπεριφορές (π.χ. εμετό, καθαρτικά, υπερβολική άσκηση). Δεν είναι το ίδιο με το συναισθηματικό φαγητό.

Όμως, η έρευνα δείχνει ότι η δυσκολία στη ρύθμιση συναισθήματος και η χρήση του φαγητού ως τρόπου διαχείρισης συναισθημάτων είναι συχνό στοιχείο σε πολλές διατροφικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της βουλιμίας.

Με άλλα λόγια: το συναισθηματικό φαγητό δεν είναι βουλιμία. Αλλά αν υπάρχει χρόνια δυσκολία ρύθμισης, έντονη ντροπή και κύκλοι ελέγχου-κατάρρευσης, μπορεί να γίνει μέρος ενός πιο σοβαρού μοτίβου.

Πώς συνδέεται το φαγητό με τα συναισθήματά μου;

Το φαγητό είναι από τα πιο άμεσα διαθέσιμα “ηρεμιστικά” στην καθημερινότητά μας. Η σοκολάτα στο ντουλάπι είναι η παρηγοριά που ψάχνουμε μετά από μια δύσκολη μέρα στη δουλειά. 

Και αυτό δεν συμβαίνει επειδή δεν έχεις αυτοπειθαρχία ή επειδή είσαι αδύναμη. Συμβαίνει, επειδή το σώμα και ο εγκέφαλός σου αναζητούν τη χαρά.

Πιο συχνά, πίσω από το συναισθηματικό φαγητό υπάρχουν καταστάσεις όπως:

1. Στρες και πίεση

“Σήμερα έκλεισα 10ωρο στη δουλειά. Μόλις γύρισα σπίτι το μόνο που σκεφτόμουν ήταν να παραγγείλω πίτσα και να χαλαρώσω μπροστά από την τηλεόραση. Έφαγα μια ολόκληρη πίτσα πριν καν να το καταλάβω”. 

2. Θλίψη ή απογοήτευση

“Μετά από κάτι που με στενοχώρησε, πιάνω τον εαυτό μου να τρώει γλυκό όχι γιατί πεινάω, αλλά γιατί νιώθω ότι μου παίρνει για λίγο τον πόνο και τις αρνητικές σκέψεις”.

3. Μοναξιά

“Ενώ δεν πεινάω ιδιαίτερα, τσιμπολογάω συνέχεια για να έχω κάτι να μου κρατάει παρέα”.

4. Βαρεμάρα ή αίσθημα κενού

Κάθομαι στον καναπέ, βλέπω σειρά και ανοίγω μια σακούλα πατατάκια. Τα πατατάκια τελειώνουν χωρίς καν να το καταλάβω. Τώρα θέλω κάτι ακόμα…”

5. Θυμός

“Μετά από έναν καβγά, τρώω γρήγορα και νευρικά σαν να θέλω να ξεφορτωθώ αυτό που νιώθω”.

6. Εξάντληση ή έλλειψη ύπνου

“Όταν είμαι άυπνη, νιώθω ότι θέλω κάτι όλη μέρα και καταλήγω να τρώω χωρίς πραγματική πείνα, μόνο για να κρατηθώ”.

Πώς θα ξεχωρίσω τη συναισθηματική από τη βιολογική πείνα;

Πολλές φορές είναι πραγματικά δύσκολο να καταλάβεις αν πεινάς πραγματικά ή αν αυτό που ζητάς είναι ανακούφιση. Και είναι λογικό να μπερδεύεσαι, γιατί η συναισθηματική πείνα μπορεί να μοιάζει πολύ αληθινή. Δεν είναι ψέμα. Είναι απλώς άλλο σήμα. 

Αν μάθεις να ξεχωρίζεις τα δύο, σταματάς να κατηγορείς τον εαυτό σου και αρχίζεις να απαντάς πιο σωστά στην ανάγκη σου.

Σημάδια βιολογικής πείνας:

• Έρχεται σταδιακά, όχι απότομα.
• Υπάρχουν σωματικά σήματα: άδειο στομάχι, γουργούρισμα, χαμηλή ενέργεια, δυσκολία συγκέντρωσης.
• Σε ικανοποιεί ένα κανονικό γεύμα ή κάτι απλό, όχι “συγκεκριμένα αυτό”.
• Μπορείς να περιμένεις λίγο (10–20 λεπτά) χωρίς πανικό.

• Μετά το φαγητό νιώθεις κορεσμό και μια φυσική ηρεμία.
• Συνήθως εμφανίζεται 2-3 ώρες μετά από ένα γεύμα. 

Σημάδια συναισθηματικής πείνας:

• Έρχεται απότομα και με ένταση: “το θέλω τώρα”.
• Θες συγκεκριμένο φαγητό (συχνά γλυκό/αλμυρό/τραγανό).
• Συνδέεται με κατάσταση: στρες, κούραση, μοναξιά, βαρεμάρα, θυμό, απογοήτευση.
• Εμφανίζεται πιο συχνά όταν είσαι άυπνη ή έχεις περάσει τη μέρα με κανόνες/στέρηση.
• Μπορεί να συνεχίζεται ακόμα κι όταν χορτάσεις, γιατί ψάχνεις ανακούφιση.
• Μετά ίσως να συνοδεύεται από αίσθηση ντροπής ή ενοχής. 

Είναι κακό να τρώω συναισθηματικά;

Όχι. Είναι ανθρώπινο και πολύ λογικό. Γιατί το φαγητό δεν είναι μόνο καύσιμο.

Σε γιορτές, γενέθλια, τραπέζια, το φαγητό είναι τελετουργία. Δεν τρώμε μόνο για να χορτάσουμε. Τρώμε για να μοιραστούμε, να χαρούμε, να συνδεθούμε.

Στην οικογένεια, πολλές φορές το φαγητό γίνεται αγάπη. Η μαμά σου μπορεί να σου φτιάξει το αγαπημένο γεύμα σου μετά από μια επιτυχία ή όταν είσαι στενοχωρημένη, γιατί έτσι ξέρει να σε φροντίσει.

Σε μια σχέση, το να μαγειρέψεις για τον άλλον είναι ένας τρόπος να πεις “σε σκέφτηκα”. Είναι οικειότητα. Είναι φροντίδα.

Ακόμα και όταν είσαι μόνη, ένα φαγητό μπορεί να λειτουργήσει σαν μια μικρή παρηγοριά.

Άρα, ναι: το συναίσθημα και το φαγητό είναι άρρηκτα συνδεδεμένα.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι ότι κάποιες φορές τρώμε χωρίς να πεινάμε βιολογικά. Το πρόβλημα έρχεται όταν:

• Το φαγητό γίνεται ο μοναδικός/κυριότερος τρόπος να ηρεμείς/χαίρεσαι/νιώθεις παρηγοριά.
• Τρως συναισθηματικά πολύ συχνά και κατακλύζεσαι από ενοχές και ντροπή. 

• Σε απομακρύνει από το σώμα σου.
• Σε κρατά σε κύκλους δίαιτας-κατάρρευσης.

Συναισθηματικό φαγητό και δίαιτα – Ο φαύλος κύκλος

Μπαίνεις σε πρόγραμμα. Κόβεις γλυκά και τηγανητά. Μειώνεις κατά πολύ τις θερμίδες. Είσαι αυστηρή με τον εαυτό σου. Η σχέση σου με το φαγητό περιστρέφεται γύρω από δύο λέξεις: Επιτρέπεται – Απαγορεύεται. 

Και πολλές φορές αυτό το πρόγραμμα δεν είναι καν για σένα. Είναι κάτι που βρήκες στο Internet ή κάτι που έκανε μια φίλη και είδε αποτελέσματα. 

Τέτοιου είδους δίαιτες (που είναι περιοριστικές ή/και δεν είναι προορισμένες για σένα) είναι η μεγαλύτερη απειλή για τη σχέση σου με το φαγητό και την υγεία σου -σωματική και ψυχική.

Μέχρι που μια μέρα σπας. Και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Όταν μια δίαιτα σε αφήνει πεινασμένη σωματικά και συναισθηματικά, το σώμα σου θα ζητήσει αυτό που του λείπει. 

Και αυτό δεν είναι θέμα έλλειψη αυτοπειθαρχίας. Όπως έχουν δείξει πολλές σχετικές έρευνες, η στέρηση αυξάνει την ένταση και η ένταση κάποια στιγμή ζητάει εκτόνωση. Και όταν είσαι ήδη στρεσαρισμένη ή κουρασμένη, η αντοχή σου είναι μικρότερη.

Εκεί εμφανίζεται το υπερφαγικό επεισόδειο, που είναι μια προσπάθεια να καλύψεις δύο πράγματα μαζί:

• Τη βιολογική πείνα που έχει μαζευτεί από τη στέρηση.
• Τη συναισθηματική πείνα που έχει μαζευτεί από την πίεση.

Μετά έρχονται οι τύψεις.

Η ενοχή για το φαγητό είναι αυτό το γνώριμο βάρος που εμφανίζεται μετά. Η σκέψη ότι “έκανα κάτι κακό”. Ότι “αυτό θα με παχύνει”. Ότι “χάλασα την προσπάθεια”.

Και επειδή πιστεύεις ότι κάποια τρόφιμα είναι επικίνδυνα ή απαγορευμένα, προσπαθείς να τα βγάλεις τελείως από τη ζωή σου. Όμως οι τύψεις δεν σε πάνε μπροστά. Σε γυρίζουν πίσω. Σε φέρνουν πάλι στο ίδιο σημείο: να ξεκινήσεις από την αρχή μια εξίσου ή ακόμη πιο αυστηρή δίαιτα. Μέχρι να σπάσεις ξανά…

Αυτός είναι ο φαύλος κύκλος του συναισθηματικού φαγητού και της αυστηρής δίαιτας.

Ποιες είναι η επιπτώσεις του συναισθηματικού φαγητού στη σωματική μας υγεία;

Μια διατροφή που για μεγάλο διάστημα δεν είναι ισορροπημένη μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην υγεία. Αυτό, όμως, αφορά κυρίως περιπτώσεις όπου υπάρχουν έντονα και συχνά υπερφαγικά επεισόδια, βουλιμική συμπεριφορά ή ένα γενικότερο μοτίβο που κρατάει χρόνια και δεν αντιμετωπίζεται.

Στο συναισθηματικό φαγητό, δεν έχει νόημα να μιλάμε με φόβο. Όχι γιατί δεν είναι σημαντικό, αλλά γιατί το πιο χρήσιμο είναι να δεις τι γίνεται στο τώρα. 

Οι επιπτώσεις του φαίνονται πρώτα στην καθημερινότητα, αλλά μπορεί να μην γνωρίζεις καν ότι οφείλονται σε αυτό. Ενδεικτικά: 

Έχεις μεταπτώσεις στην ενέργειά σου.

Μπορεί να ξεκινάς τη μέρα με ενέργεια και μέσα σε λίγες ώρες να νιώθεις βαριά. Να σε πιάνει νύστα και να μειώνεται η συγκέντρωσή σου.

Αυτό συμβαίνει συχνά όταν το φαγητό μπαίνει μέσα στη μέρα σαν γρήγορη ανακούφιση: τσιμπολογάς χωρίς να το καταλάβεις, τρως βιαστικά ή τρως λίγο-λίγο για ώρα. Έτσι, χάνεται ο ρυθμός πείνας και κορεσμού και μαζί του χάνεται και η σταθερότητα της ενέργειας.

Δεν κοιμάσαι καλά.

Όταν τρώμε συναισθηματικά, συχνά το κάνουμε βιαστικά και αργά το βράδυ. Αυτό και μόνο μπορεί να χαλάσει τον ύπνο, γιατί το σώμα προσπαθεί να κοιμηθεί ενώ ταυτόχρονα δουλεύει την πέψη.

Όταν μάλιστα, αυτό που τσιμπολογήσαμε είναι βαρύ, επεξεργασμένο, λιπαρό ή με πολλή ζάχαρη, το σώμα μας πιέζεται ακόμη περισσότερο, με αποτέλεσμα είτε να αργούμε να κοιμηθούμε είτε να μην κοιμόμαστε ευχάριστα. 

Κι εδώ έχουμε ακόμη έναν φαύλο κύκλο: όταν δεν κοιμόμαστε καλά, την επόμενη μέρα έχουμε λιγότερες αντοχές και πιο έντονη ανάγκη για άμεση ανακούφιση. Σε έρευνες, η κακή ποιότητα ύπνου συνδέεται με περισσότερα υπερφαγικά επεισόδεια.

Νιώθεις ένταση στο στομάχι.

Φούσκωμα, βάρος, δυσφορία, σαν να γέμισε απότομα το στομάχι σου.

Αυτό το βλέπουμε συχνά όταν το φαγητό γίνεται με τον τρόπο που γίνεται το συναισθηματικό φαγητό: βιαστικά, στο πόδι, χωρίς παύσεις και καμιά φορά πιο πολύ από όσο αντέχει το σώμα εκείνη τη στιγμή. 

Όταν τρώμε γρήγορα, δεν προλαβαίνει ο εγκέφαλος να λάβει το μήνυμα ότι χορτάσαμε. Οπότε είναι πιο εύκολο να φτάσουμε στο σημείο του δυσάρεστου φουσκώματος και του έντονου κορεσμού. 

Και κάτι ακόμα: όταν είσαι στρεσαρισμένη, στεναχωρημένη ή νιώθεις τύψεις, το έντερο αισθάνεται το στρες. Ο άξονας εγκεφάλου–εντέρου είναι πραγματικός. Το μυαλό επηρεάζει άμεσα το γαστρεντερικό, οπότε δεν είναι παράξενο να σε πιάνει στομάχι, φούσκωμα ή δυσφορία όταν είσαι φορτισμένη.

Αν το θες σε μια φράση: στο συναισθηματικό φαγητό δεν σε βαραίνει μόνο τι έφαγες, αλλά και πώς το έφαγες και σε ποια κατάσταση ήταν ήδη το νευρικό σου σύστημα.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις του συναισθηματικού φαγητού στην ψυχική μας υγεία;

Αυτό το κομμάτι δεν αφορά τις φορές που έφαγες κάτι επειδή ήσουν στενοχωρημένη ή κουρασμένη. Αυτό είναι ανθρώπινο.

Μιλάμε για τις περιπτώσεις που το συναισθηματικό φαγητό έχει παγιωθεί ως βασικός τρόπος αντιμετώπισης αρνητικών συναισθημάτων και καταστάσεων.

Ενοχή & ντροπή

Όταν το φαγητό συνοδεύεται από τύψεις, αρχίζει να γίνεται φορτίο. Η ντροπή και η ενοχή γύρω από το φαγητό έχει βρεθεί ότι σχετίζεται με την εκδήλωση διατροφικών διαταραχών, όπως η βουλιμία και η νευρική ανορεξία.

Στρες & άγχος

Όπως είπαμε, πολλές φορές χρησιμοποιούμε το φαγητό για να αντιμετωπίσουμε το στρες και το άγχος. Όταν όμως τρώμε συχνά συναισθηματικά και βιώνουμε υπερφαγικά επεισόδια, τότε αγχωνόμαστε. Γιατί το φαγητό αποκτά τεράστια δύναμη πάνω μας. Δεν είναι πια απλά μια απόλαυση ή παρηγορία, αλλά ένας εχθρός. 

Μας αγχώνει το πώς θα το ξεπεράσουμε. Μας αγχώνει το αν έχουμε κάτι στο ντουλάπι για “μια ώρα ανάγκης” που θα νιώσουμε μοναξιά ή θλίψη. Μας αγχώνει τι θα πουν οι άλλοι για αυτή μας τη συνήθεια. 

Αίσθηση απώλειας ελέγχου

Όταν νιώθεις ότι δεν μπορείς να σταματήσεις, ίσως χάνεις την πίστη σου και την εμπιστοσύνη στον εαυτό σου. Η αίσθηση απώλειας ελέγχου είναι από τα πιο δύσκολα ψυχικά κομμάτια γιατί γεννά φόβο και μετά ανάγκη για ακόμη περισσότερο έλεγχο.

Χαμηλή αυτοεκτίμηση

Το συναισθηματικό φαγητό συχνά μετάφραζεται σαν αδυναμία κι έλλειψη αυτοπειθαρχίας. Λες “εγώ φταίω που πάλι δεν κρατήθηκα”. Και τιμωρείς τον εαυτό σου. Και αυτό σιγά-σιγά σε κάνει να νιώθεις ότι δεν μπορείς να εμπιστευτείς ούτε το σώμα σου ούτε τον εαυτό σου. 

Σχέση με την εικόνα σώματος

Όταν το φαγητό γίνεται πεδίο ενοχής, συχνά παρασύρει και την εικόνα σώματος. Το σώμα αρχίζει να μοιάζει πρότζεκτ προς διόρθωση ή απόδειξη αποτυχίας και αυτό βαθαίνει την ψυχική πίεση.

Πώς θα αντιμετωπίσεις το συναισθηματικό φαγητό;

Το συναισθηματικό φαγητό και η υπερφαγία είναι αντιμετωπίσιμα. Αν είσαι εδώ και συνεχίζεις να διαβάζεις αυτό το άρθρο, έχεις ήδη κάνει ένα μεγάλο βήμα: το έχεις αναγνωρίσει. Και αυτό από μόνο του ανοίγει χώρο για αλλαγή.

Ας δούμε τι μπορείς να κάνεις, για να βρεις ειρήνη με το φαγητό και το σώμα σου.

Πρώτα ψυχική ισορροπία, μετά ζυγαριά

Μπορεί να έχεις κουραστεί με τη σχέση σου με το φαγητό, το καταλαβαίνω. Μπορεί να έχεις πάρει βάρος, να νιώθεις άβολα στο σώμα σου και να θες να χάσεις κιλά.

Το θέμα είναι ότι όταν το πρόβλημα είναι συναισθηματικό, η ζυγαριά είναι απλά το σύμπτωμα. Αν δεν αντιμετωπίσεις πρώτα αυτό που σε σπρώχνει στο φαγητό, τότε ακόμη κι αν καταφέρεις να πιάσεις τον στόχο σου στη ζυγαριά, αυτό δεν θα κρατήσει για πολύ.

Γι’ αυτό, η πιο σταθερή βάση είναι να δουλέψεις πρώτα τη σχέση σου με το φαγητό.

Και αυτό γίνεται πολύ πιο εύκολα με καθοδήγηση από ειδικό που έχει εμπειρία σε διατροφικές δυσκολίες.

Αν νιώθεις ότι αυτό σε αφορά, μπορείς να κλείσεις ένα ραντεβού εδώ για να το δούμε μαζί, με τρόπο ήρεμο και πρακτικό. 

Μάθε να ξεχωρίζεις βιολογική από συναισθηματική πείνα

Το είπαμε και πιο πάνω: αυτή η διάκριση σε γλιτώνει από πολλή αυτοκατηγορία.

Και όταν καταλάβεις ότι αυτό που νιώθεις είναι συναισθηματική πείνα, δοκίμασε κάτι μικρό και πρακτικό, πριν ανοίξεις την εφαρμογή για να παραγγείλεις:

Βάλε χρονόμετρο 2 λεπτά και κάνε μόνο αυτά:

• Πάρε 5 αργές ανάσες.
• Ρώτα: “Τι νιώθω τώρα;” (μία λέξη)
• Ρώτα: “Τι χρειάζομαι πραγματικά;” (ηρεμία, ξεκούραση, παρέα, παρηγοριά)

Μετά τα 2 λεπτά, κάνε την ερώτηση: “Το θέλω ακόμα;”

Αν ναι, φάε αυτό που λαχταράς. Απλώς πια δεν θα είσαι στο σκοτάδι. Θα είναι μια πιο συνειδητή επιλογή. 

Ο σκοπός αυτής της μικρής άσκησης δεν είναι απαραίτητα να σε σταματήσει από το να φας. Είναι να σε βάλει στη διαδικασία να αναγνωρίσεις τα συναισθήματά σού και να κάνεις πιο ενσυνείδητες επιλογές σε βάθος χρόνου. 

Κράτα ένα ημερολόγιο συναισθήματος

Το πιο δύσκολο με το συναισθηματικό φαγητό είναι ότι συχνά γίνεται αυτόματα. Και το αυτόματο αλλάζει μόνο όταν αρχίσεις να το παρατηρείς.

Δοκίμασε, λοιπόν, γιια 7 μέρες, κάθε φορά που τρως συναισθηματικά, να σημειώνεις:

• Τι συνέβαινε εκείνη τη στιγμή/μέρα.

• Πώς ένιωθες
• Τι έκανες τελικά (έφαγες αμέσως, περίμενες, έκανες κάτι άλλο)

Μην αισθανθείς ότι κρίνεις τον εαυτό σου.Το κάνεις απλά για να σε κατανοήσεις καλύτερα. 

Ανακάλυψε άλλες διεξόδους

Το φαγητό είναι από τις πιο εύκολες και γρήγορες διεξόδους από τα αρνητικά μας συναισθήματα. Υπάρχουν, όμως, πολλές άλλες, εξίσου αποτελεσματικές και που μάλιστα δεν σε γεμίζουν με τύψεις μετά. 

Αυτές οι διέξοδοι μπορεί να κάτι τόσο απλό όσο:

• Να πάρεις τηλέφωνο ένα αγαπημένο σου πρόσωπο.
• Να κάνεις ένα ζεστό ντους.
• Να ακούσεις μουσική.
• Να ζωγραφίσεις κάτι απλό σε ένα χαρτί.
• Να γράψεις για τη μέρα σου. 

Δεν θα δουλέψουν πάντα. Αλλά όταν αρχίσουν να δουλεύουν, το φαγητό παύει να είναι η μόνη λύση.

Φάε αρκετά μέσα στη μέρα (ναι, είναι βασικό)

Ακούγεται απλό, αλλά είναι από τα πιο συχνά αίτια του συναισθηματικού φαγητού: δεν έχεις φάει αρκετά.

Αν μέσα στη μέρα δεν έχεις φάει αρκετά, το απόγευμα και το βράδυ το σώμα σου θα σου ζητάει φαγητό επιτακτικά. Και καθώς θα είσαι εξαντλημένη, είναι πολύ πιθανό να φας περισσότερο απ’ όσο χρειάζεσαι.

Γι’ αυτό, πριν ψάξεις το βαθύτερο γιατί, χρειάζεται να τσεκάρεις και το βασικό υπόβαθρο:

έχεις δώσει στο σώμα σου αρκετή τροφή;

Τι βοηθάει πρακτικά;

• Να τρως γεύματα που σε χορταίνουν πραγματικά.
• Να υπάρχει ποικιλία στο πιάτο, γιατί πολλές φορές αυτό είναι που σε ικανοποιεί περισσότερο.

Αν μέσα στη μέρα πεινάς συχνά, ένα καλό πρώτο βήμα είναι να δεις αν σου λείπει πρωτεΐνη. Η πρωτεΐνη συνήθως κρατάει πιο σταθερό κορεσμό.

Πηγές πρωτεΐνης (για να έχεις ιδέες):

• κρέας, κοτόπουλο, 
• ψάρι, θαλασσινά
• αυγά
• γαλακτοκομικά
• όσπρια (φασόλια, φακές, ρεβίθια)
• ξηροί καρποί και σπόροι

Βάλε κίνηση στη μέρα σου

Η κίνηση δεν είναι τιμωρία για να κάψεις τις θερμίδες που κατανάλωσες. Είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να ρυθμίσεις το νευρικό σύστημα.

Όταν κινείσαι, μειώνεται η ένταση στο σώμα και πολλοί άνθρωποι νιώθουν πιο καθαρό μυαλό και καλύτερη διάθεση. Δεν χρειάζεται να ξεκινήσεις κάποιο άθλημα και να προπονείσαι κάθε μέρα. Ξεκίνα με κάτι μικρό και σταθερό.

Δοκίμασε:

• 30 λεπτά περπάτημα.

• 5 λεπτά ήπιες διατάσεις.
• Λίγο χορό, ακόμη και μόνη στο σαλόνι του σπιτιού σου!

Το ζητούμενο δεν είναι η ένταση. Είναι το μήνυμα που δίνεις στο σώμα: “είμαι εδώ, σε φροντίζω”.

Εφάρμοσε την ενσυνείδητη διατροφή

Ενσυνείδητη διατροφή σημαίνει να εστιάζουμε όλες μας τις αισθήσεις στο φαγητό την ώρα που τρώμε. Έτσι, επιτρέπουμε στον εγκέφαλό μας να καταλάβει ότι φάγαμε, αλλά και να αντλήσουμε ακόμη περισσότερη απόλαυση. 

Πώς θα εφαρμόσεις την ενσυνείδητη διατροφή:

1. Αφιέρωσε χρόνο στο γεύμα σου. Μην το κάνεις βιαστικά. Τουλάχιστον 15 λεπτά είναι απαραίτητα για να φας ένα γεύμα με ηρεμία.
2. Μην φας στο πόδι. Σέρβιρε το φαγητό σου στο πιάτο (μην το φας από την κατσαρόλα ή από τη συσκευασία) και κάθησε στο τραπέζι. 
3. Μείνε μακριά από τις οθόνες όσο τρως. Σου αποσπούν την προσοχή κι έτσι δεν συνειδητοποιείς τα σήματα του σώματός σου ότι χόρτασες.
4. Εστίασε στο φαγητό: στα χρώματα, την υφή, τη μυρωδιά και φυσικά τη γεύση. Έτσι, θα απολαύσεις το γεύμα σου πολύ περισσότερο.
5. Φάε αργά και με ηρεμία. Μπορείς να προσπαθήσεις να αφήνεις στο πιάτο τα μαχαιροπίρουνα μέχρι να καταπιείς τη μπουκιά σου. 

Αυτό από μόνο του αλλάζει πολλά. Δείχνεις ότι είσαι εκεί για το σώμα σου και το μυαλό σου. Τιμάς τον εαυτό σου. 

Τι κερδίζεις με την ενσυνείδητη διατροφή:

• Χτίζεται πιο σταθερή αίσθηση κορεσμού μέσα στη μέρα.
• Μαθαίνεις να ακούς τα σήματα του σώματός σου για πείνα και κορεσμό.
• Επειδή παίρνεις περισσότερη απόλαυση από το φαγητό, είναι δυσκολότερο να καταφύγεις σε συναισθηματικό φαγητό αργότερα. 
• Με τη σωστή μάσηση, διευκολύνεται η πέψη. 

Συμπερασματικά

Το συναισθηματικό φαγητό δεν είναι θέμα έλλειψης αυτοπειθαρχίας. Είναι ο τρόπος που έμαθες να φροντίζεις τον εαυτό σου όταν δεν υπήρχαν άλλα διαθέσιμα μέσα. 

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να μην κατηγορείς τον εαυτό σου, αλλά να κατανοήσεις ότι εκείνη τη στιγμή που έφαγες, το είχες ανάγκη. 

Η αλλαγή, λοιπόν, δεν ξεκινά όταν γίνεσαι ακόμη πιο αυστηρή. Ξεκινά όταν αρχίζεις να καταλαβαίνεις τι ζητάει το σώμα σου και τι ζητάει η ψυχή σου, και τους δίνεις απάντηση χωρίς ντροπή.

Και κάθε φορά που το βλέπεις λίγο νωρίτερα, κάθε φορά που επιστρέφεις χωρίς τιμωρία, κάθε φορά που τρως λίγο πιο παρούσα… έχεις ήδη κάνει πρόοδο. 

Μια τελευταία σημείωση

Αν νιώθεις ότι το συναισθηματικό φαγητό έχει γίνει συχνό, σε πιέζει πολύ ή συνοδεύεται από έντονη απώλεια ελέγχου και ντροπή, μην το παλεύεις μόνη. Η σωστή υποστήριξη κάνει τεράστια διαφορά.

Αν θέλεις, μπορείς να κλείσεις ραντεβού μαζί μου εδώ και θα σε βοηθήσω να βρεις ξανά ειρήνη με το φαγητό και με το σώμα σου.